کاربرد اندازه گیری سطح فریتین  سرم  برای تشخیص کمبود آهن
​​​​​​​
فریتین یک پروتئین ذخیره کننده آهن است که برای ارزیابی وضعیت آهن بدن مورد استفاده قرار می گیرد. اگر چه فریتین پایین سرم  قطعا نشان دهنده کمبود آهن می باشد، ولی از آنجا که فریتین یک پروتئین فاز حاد بوده و سطح سرمی آن در التهاب افزایش می یابد، بنابراین در صورت وجود التهاب و عفونت، بالاتر بودن سطح آن از مقدار Cut off نمی تواند فقر آهن را در بیمار با قطعیت رد نماید. توصیه WHO در مورد آستانه (Cut off) سطح سرمی فریتین برای تشخیص فقر آهن (2016) به صورت زیر است:

• در کودکان زیر 5 سال: کمتر از µg/L) 12). در صورت وجود التهاب یا عفونت: کمتر از µg/L) 30)
• سن بالای 5 سال      : کمتر از µg/L) 15). در صورت وجود التهاب یا عفونت: کمتر از µg/L) 70)

نکته مهم: مقادیر فوق در سال 2026 توسط WHO مورد بازبینی مجدد قرار خواهند گرفت. از طرفی مطالعات و مقالات متعدد جدید بر لزوم تغییر در مقادیر Cut off مورد توصیه سازمان بهداشت جهانی(در شرایط عدم وجود التهاب) تاکید دارند. برخی از این مطالعات سطح سرمی فریتین (µg/L) 25​​​​​​​ را به عنوان آستانه شروع اختلال در خونسازی و بروز آنمی فقر آهن پیشنهاد می کنند. در تعداد دیگری از مطالعات با تاکید برنقش  کلیدی عنصر آهن در عملکرد صحیح بسیاری از آنزیم ها و فعل وانفعالات بدن و بروز اختلالات ناشی از کمبود آن حتی قبل از پیدایش کم خونی(NAID) عدد µg/L) 500) را به عنوان مقدار Cut off توصیه نموده اند.
 
گردآوری: دکترعلیرضا خلیلی​​​​​​​

References:

1-WHO GUIDELINE: USE OF FERRITIN CONCENTRATIONS TO ASSESS IRON STATUS IN INDIVIDUALS AND POPULATIONS(2011) 

2-Physiologically based serum ferritin thresholds for iron deficiency in women of reproductive age who are blood donors(2022)

3-Reevaluating Ferritin Reference Intervals: Defining Limits Based on Iron-Sufficient Population Studies, Clinical Relevance, and Healthcare Efficiency(2025)

4-Defining Global Thresholds for Serum Ferritin: A Challenging Mission in Establishing the Iron Deficiency Diagnosis in This Era of Striving for Health Equity(2025)