PPD-Mantoux tuberculin skin test
تست PPD عبارت است از تزریق درون‌جلدی ترکیبی از آنتی‌ژن‌های مایکوباکتریایی که موجب بروز پاسخ ایمنی از نوع حساسیت مفرط تأخیری می‌شوند؛ این پاسخ به شکل سفت‌شدگی (induration) بروز می نماید. تزریق در ناحیه ساعد و به صورت تزریق داخل جلدی 0.1 میلی لیتر از محلول 5 TU انجام می شود. خوانش نتیجه تست باید تنها  بین 48 تا 72 ساعت بعد از تزریق  انجام گردد و در غیر این صورت فاقد ارزش است. اندازه ناحیه قرمزی یا کبودی اهمیت نداشته وفقط عرض ناحیه ایندوراسیون(عمودبرمحور طولی ساعد) بر حسب میلی متر اندازه گیری  وگزارش می شود.  ​​​​​​​
تفسیرنتایج:
واکنش توبرکولین تنها نشانگر حساسیت به آنتی ژن مایکوباکتریوم می باشد. نتیجه مثبت این تست نمی تواند وجود بیماری سل، شدت آن و مصونیت به آن را اثبات کند. منفی بودن آن نیز نمی تواند بیماری را با قطعیت رد نماید. مثبت یا منفی بودن نتیجه تست بستگی به دو فاکتور اندازه واکنش و ریسک فاکتورهای فرد دارد.
 5mm  > :   نتیجه تست منفی است.
 5mm <= : در افراد زیر مثبت در نظر گرفته می شود:

• افراد مبتلا به HIV
• تماس اخیر با فرد مبتلا به سل مسری
• یافته های رادیوگرافی حاکی از ابتلای قبلی به سل
• افراد دارای پیوند عضو
• سایر افراد دارای نقص ایمنی(مصرف طولانی کورتون یا داروهای سرکوب ایمنی، سوء تغذیه شدید،...)

 10mm <= : در افراد زیر مثبت در نظر گرفته می شود:

• افراد متولد کشورهایی که بیماری سل در آن‌ها شایع است(از جمله برخی کشورهای آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین).
• افراد دارای سوءمصرف مواد مخدر و الکل
• افرادی که در محیط‌های پرخطرِ دارای تجمع جمعیتی زندگی یا کار می‌کنند (مانند آسایشگاه‌های سالمندان، پناهگاه‌های بی‌خانمان‌ها یا مراکز اصلاح و تربیت).
• کارکنان آزمایشگاه‌های مایکوباکتریولوژی.
• افراد مبتلا به بیماری‌ها یا شرایط پزشکی خاصی که آن‌ها را در معرض خطر بالای ابتلا به سل قرار می‌دهد (مانند سیلیکوزیس، دیابت، بیماری شدید کلیوی، انواع خاصی از سرطان یا بیماری های التهابی روده).
• افراد دارای وزن بدنی پایین (کمتر از ۹۰ درصد وزن ایده‌آل بدن).
• کودکان زیر ۵ سال.
• شیرخواران، کودکان و نوجوانانی که در معرض تماس با بزرگسالانِ گروه‌های پرخطر قرار دارند.

 15mm  <= :  نتیجه تست در همه افراد مثبت در نظر گرفته می شود.

گردآوری: دکتر علیرضا خلیلی
منابع:
1-   Tuberculin Skin Test: Centers for Disease Control and Prevention(CDC)
2-   Tuberculin skin testing: World Health Organization(WHO)

​تصاویر​​​​​​​

تزریق باید به صورت داخل جلدی انجام شده و پس از تزریق برجستگی عدسی مانندی با قطر بیش از 5mm مشاهده شود.

​خوانش نتیجه تست تنها بین 48 تا 72 ساعت بعد از تزریق ارزش دارد. تنها اندازه ایندوراسیون اهمیت داشته و قرمزی پوست اندازه گیری نمی شود.